Ikkinchi jahon urushi

Article on other languages:

• Tweede_Wêreldoorlog
• Zweiter_Weltkrieg
• Segunda_Guerra_Mundial
• Ōðru_Woruldgūþ
• الحرب_العالمية_الثانية
• Segunda_Guerra_Mundial
• İkinci_dünya_müharibəsi
• Икенсе_донъя_һуғышы
• Zweita_Wötkriag
• Другая_сусветная_вайна
• Втора_световна_война
• দ্বিতীয়_বিশ্বযুদ্ধ
• Eil_brezel-bed
• Drugi_svjetski_rat
• Segona_Guerra_Mundial
• Ikaduhang_Gubat_Kalibotanon
• Ekinci_Cian_cenki
• Druhá_světová_válka
• Иккĕмĕш_Тĕнче_вăрçи
• Yr_Ail_Ryfel_Byd
• 2._verdenskrig
• Zweiter_Weltkrieg
• Druga_swětowa_wójna
• Β΄_Παγκόσμιος_Πόλεμος
• Secånda_guèra_mundièl
• World_War_II
• Dua_mondmilito
• Segunda_Guerra_Mundial
• Teine_maailmasõda
• Bigarren_Mundu_Gerra
• II_Guerra_Mundial
• جنگ_جهانی_دوم
• Toinen_maailmansota
• Seinni_heimsbardagi
• Seconde_Guerre_mondiale
• Seconde_vuere_mondiâl
• Twadde_Wrâldkriich
• An_Dara_Cogadh_Domhanda
• 第二次世界大戰
• An_Dàrna_Cogadh
• Segunda_Guerra_Mundial
• Mokõiha_Ñorairõ_Guasu
• Yn_Nah_Chaggey_Dowanagh
• Thi-ngi-chhṳ_Sṳ-kie_Thai-chan
• מלחמת_העולם_השנייה
• द्वितीय_विश्वयुद्ध
• Drugi_svjetski_rat
• Második_világháború
• Երկրորդ_Համաշխարհային_Պատերազմ
• Secunde_Guerra_Mundial
• Perang_Dunia_II
• Duesma_mondo-milito
• Seinni_heimsstyrjöldin
• Seconda_guerra_mondiale
• 第二次世界大戦
• Perang_Donya_II
• მეორე_მსოფლიო_ომი
• ಎರಡನೇ_ಮಹಾಯುದ್ಧ
• 제2차_세계_대전
• Şerê_cîhanî_yê_duyemîn
• Bellum_Orbis_Terrarum_II
• Zweete_Weltkrich
• Twiede_Wereldoorlog
• Antrasis_pasaulinis_karas
• Otrais_pasaules_karš
• Втора_светска_војна
• രണ്ടാം_ലോകമഹായുദ്ധം
• Дэлхийн_хоёрдугаар_дайн
• दुसरे_महायुद्ध
• Perang_Dunia_Kedua
• It-Tieni_Gwerra_Dinjija
• Īyāōyo_in_Cemānāhuac_Inic_Ōme
• Tweete_Weltkrieg
• Tweede_Wereldoorlog
• Andre_verdskrigen
• Andre_verdenskrig
• Naaki_goné_yéígo'_da'hojoogą́ą́
• Segonda_Guèrra_Mondiala
• II_wojna_światowa
• Segunda_Guerra_Mundial
• Iskay_ñiqin_pachantin_maqanakuy
• Al_Doilea_Război_Mondial
• Вторая_мировая_война
• Secunna_guerra_munniali
• Nubbi_máilbmesoahti
• Drugi_svetski_rat
• World_War_II
• Druhá_svetová_vojna
• Druga_svetovna_vojna
• Lufta_e_Dytë_Botërore
• Други_светски_рат
• Andra_världskriget
• Vita_Kuu_ya_Pili_ya_Dunia
• II_wojna_śwjatowo
• இரண்டாம்_உலகப்_போர்
• రెండవ_ప్రపంచ_యుద్ధం
• สงครามโลกครั้งที่สอง
• Ikalawang_Digmaang_Pandaigdig
• II._Dünya_Savaşı
• Друга_світова_війна
• دوسری_جنگ_عظیم
• Seconda_guera_mondiałe
• Đệ_nhị_thế_chiến
• Twiddn_Weireldôorloge
• Deujhinme_guere_daegnrece
• Ñaareelu_Xareb_Àdduna
• צווייטער_וועלט_קריג
• Ogun_Agbaye_Elekeji
• 第二次世界大战

	del.icio.us
	Digg
	Furl
	Reddit
	Rojo
	Add to OnlyWire

Ikkinchi jahon urushi
Tepadan soat mili boʻylab: Ittifoq qoʻshinlari "D Kuni" Normandiyada tushirilmoqdalar, Qizil armiya askarlari Reyxstag ustida Gʻalaba bayrogʻini koʻtarmoqdalar, Osventsim konsentratsion lagerining darvozasi, Stalingrad jangdan soʻng, Xirosima va Nagasakining atom bombardirovkalari, 1936-yil Nurnbergdagi fashistlar marshi.
Sana 1 sentabr 1939 — 2 sentabr 1945 Joy Yevropa, Sharqiy va Janubi-Sharqiy Osiyo, Shimoliy, Shimoli-sharqiy va Gʻarbiy Afrika, Yaqin Sharq, Atlantika, Hind va Tinch okeanlari, Oʻrta Yer boʻyi. Sabab Koʻpchilik davlatlarning siyosati; Versal-Vashington tizimining oqibatlari. Natija Ittifoqchilar gʻalabasi. BMTning tashkil topishi. SSSR kuchli davlatga aylanadi. Dunyo turli xil ijtimoiy-siyosiy tizimli ikki lager - sotsialistik va kapitalistik lagerlarga boʻlinib ketadi. Sovuq urush boshlanadi.
Raqiblar
Aksilhitler ittifoqi: SSSR AQSh Buyuk Britaniya Fransiya Xitoy Polsha Avstraliya Kanada Yugoslaviya Yangi Zelandiya va boshqalar	Hitler ittifoqi: Olmoniya Italiya Yaponiya Vengriya Finlandiya Ruminiya Bolgariya Slovakiya Xorvatiya Tailand va boshqalar
Qoʻmondonlar
Iosif Vissarionovich Stalin Franklin Delano Roosevelt † Winston Churchill Charles de Gaulle Chan Kayshi Edward Rydz-Śmigły † John Curtin William Lion McCensy King Pyotr II Kargeorgiyevich Michael Joseph Savage †	Adolf Hitler † Benito Mussolini † imperator Syova Horthy Miklós Risto Heikki Ion Antonescu Boris III † Jozef Tiso † Anton Pavelich Ananda Maxidol
Harbiy yoʻqotishlar
Harbiylar: 17 mln.dan kam boʻlmagan yoʻqotishlar [1] [2] [3] [4] [5] Fuqaro shaxslar: 33 mln[manba kerak] Umumiy halok boʻlganlar soni: 50 mln[manba kerak]	Harbiylar: 8 mln[manba kerak] Fuqaro shaxslar: 4 mln[manba kerak] Umumiy halok boʻlganlar soni: 12 mln[manba kerak]

Ikkinchi jahon urushi (1939 — 1945) — buyuk mamlakatlar — Angliya, Fransiya, Sovet Ittifoqi, Olmoniya, Italiya, Yaponiya va boshqa davlatlar oʻrtasida Birinchi jahon urushidan soʻng, 1919 — 1922 yillari taʼsir doirasini kengaytirish va chegaralarni qayta koʻrib chiqish maqsadida kelib chiqqan qurolli ziddiyatlar (urushlar) majmuasi. Keyinchalik bu dunyodagi ikki harbiy-siyosiy ittifoqlarning ziddiyatiga aylanadi va insoniyat tarixidagi eng yirik urush boʻladi. Ikkinchi jahon urushida dunyo aholisining 80% dan ortigʻi yashagan 61 ta davlat qatnashdi (ulardan 37 tasi harbiy harakatlarda ishtirok etdi). Harbiy harakatlar 40 ta davlat hududlarini qamradi. Har xil baholarga koʻra 50 dan 70 mlngacha kishi vafot etgan.

Qatnashchilar

Asosiy maqola: Ikkinchi jahon urushi qatnashchilari.

Ikkinchi jahon urushida 61 ta davlat qatnashgan (47 tasi aksihitler ittifoqining tarafida va 14 tasi Oʻq mamlakatlari tarafida). Ulardan ayrimlari faol harbiy harakatlarni olib borishardi, boshqalari oʻz ittifoqdoshlariga oziq-ovqat yetkazib berardi, koʻpchilik esa urushda faqat nominal holda ishtirok ishtirok etardilar.

Aksihitler ittifoqiga quyidagilar kirardilar: SSSR (1941-yildan), AQSh (1941-yil, 7-dekabrdan), Buyuk Britaniya, Fransiya, Xitoy, Polsha, Avstraliya, Kanada, Yugoslaviya, Niderlandlar, Norvegiya, Yangi Zelandiya, Janubiy Afrika Ittifoqi, Chexoslovakiya, Belgiya, Yunoniston, Habashiston, Daniya, Braziliya, Meksika, Moʻgʻuliston, Lyuksemburg, Nepal, Panama, Argentina, Chili, Kuba, Peru, Gvatemala, Kolumbiya, Kosta-Rika, Dominikan respublikasi, Albaniya, Gonduras, Salvador, Gaiti, Paragvay, Ekvador, San-Marino, Turkiya, Urugvay, Venesuela, Livan, Saudiya Arabistoni, Nikaragua, Liberoya, Boliviya. Urush davrida ularga fashist blokidan chiqqan bir necha davlat qoʻshildi: Eron (1941-yildan), Iroq (1943-yildan), Italiya (1943-yildan), Ruminiya (1944-yildan), Bolgariya (1944-yildan), Vengriya (1945-yili), Finlandiya (1945-yili).

Boshqa tarafdan urushda Oʻq davlatlari: Olmoniya, Italiya (1943-yilgacha), Yaponiya, Finlandiya (1944-yilgacha), Bolgariya (1944-yilgacha), Ruminiya (1944-yilgacha), Vengriya (1945-yilgacha), Slovakiya, Tailand (Siam), Iroq (1941-yilgacha), Iroq (1941-yilgacha), Manchjou-Go, Xorvatiya, Serbiya. Bosib olingan mamlakatlar hududida fashist ittifoqiga qoʻshilgan marionetkaviy davlatlar yaratilar edi: Vishi Fransiyasi, Salo respublikasi, Albaniya, Chernogoriya, Ichki Moʻgʻuliston, Birma, Fillipinlar, Vyetnam, Kambodja, Laos. Shuningdek, Olmoniya va Yaponiya tarafida qarshilik koʻrsatayotgan tarafning fuqarolaridan yaratilgan koʻpgina kollaboratsion qoʻshinlar jang qilardi: ROA, RONA, SSning xorijiy diviziyalari (rus, ukrain, eston, latish, dat, belgiyalik, fransuz, alban), "Ozod Hindiston". Shuningdek, Oʻq davlatlari qurolli kuchlari tarkibida rasman neytral qolayotgan davlatlarning ixtiyoriy kuchlari bor edi: Ispaniya (Havorang diviziya), Shvetsiya va Portugaliya.

Hududlar

Barcha harbiy harakatlarni 5ta harbiy harakatlar teatriga boʻlish mumkin.

• Gʻarbiy Yevropa teatri: Gʻarbiy Olmoniya, Daniya, Norvegiya, Belgiya, Lyuksemburg, Niderlandlar, Fransiya, Buyuk Britaniya (aviabombardimonlar), Atlantika, AQSh va Kanadaning Atlantika qirgʻogʻidagi shaharlar (aviabombardimonlar).
• Sharqiy Yevropa teatri: SSSR (gʻarbiy qismi), Polsha, Finlandiya, Shimoliy Norvegiya, Chexoslovakiya, Ruminiya, Vengriya, Bolgariya, Yugoslaviya, Avstriya (sharqiy qismi), Sharqiy Olmoniya, Barensev dengizi, Boltiq dengizi, Qora dengiz.
• Oʻrta Yer dengizi teatri: Yugoslaviya, Yunoniston, Albaniya, Italiya, Oʻrta Yer dengizi orollari (Malta, Kipr va b.), Misr, Liviya, Fransiya Shimoliy Afrikasi, Suriya, Livan, Iroq, Eron, Oʻrta Yer dengizi.
• Afrika teatri: Habashiston, Italiya Somalisi, Britaniya Somalisi, Keniya, Sudan, Fransiya Shimoliy Afrikasi, Fransiya Ekvatorial Afrikasi, Madagaskar.
• Tinch okeani teatri: Xitoy (sharqiy va shimoli-sharqiy qismi), Quriya, Yaponiya, Janubiy Saxalin, Kuril orollari, Aleut orollari, Moʻgʻuliston, Gonkong, Fransiya Hindixitoyi, Birma, Andaman orollari, Malayya, Singapur, Saravak, Gollandiya Hindistoni, Sabax, Bruney, Yangi Gvineya, Papua, Sulaymon orollari, Fillipinlar, Avstraliya (aviabombardimonlar), Gavayi orollari, Guam, Ueyk, Miduey, Marian orollari, Karolin orollari, Marshall orollari, Gilbert orollari, Tinch okeanining koʻpgina mayda orollari, Tinch okeanining kattagina qismi, Hind okeani.

Urushning birinchi davri (sentabr 1939 — iyun 1941)

Xalxin-Gol daryosi yaqinidagi janglar

Asosiy maqola: Xalxin-Goldagi janglar (1939).

1936-yilning 12 martida SSSR va MXR oʻrtasida "Oʻzaro yordam haqidagi protokol" imzolanadi. 1937-yildan boshlab bu protokolga koʻra Moʻgʻuliston hududida Qizil Armiya harbiy qismlari yoyiladi.

Bu bo‘lim chaladir, uni to‘ldirish zarur.

Sh. qarang

• Ulugʻ Vatan Urushi
• Xolokost
• Ikkinchi jahon urushi haqida filmlar
• Birinchi jahon urushi
• Tinch okeanidagi urush
• Barbarossa operatsiyasi

Bu maqola chaladir. Siz uni toʻldirib, loyihaga yordam berishingiz mumkin. Bu izohni aniqrogʻiga almashtirish kerak.